Stand van de markt
Gids · De crisis van 2022

De crisis van 2022

In 2022 kostte energie op de groothandelsmarkt een veelvoud van normaal. Hier staat de crisis in cijfers: de prijs per maand, de maatregelen en wat er na de crisis veranderde.

Redactie Energiemarkt NieuwsBijgewerkt 10 bronnen

Een donkere woonkamer met een bank, boekenkasten en twee kaarsen op een houten tafel
Foto: Ahmet Yüksek / Unsplash

De kern

De energiecrisis begon in het najaar van 2021, toen de vraag na corona aantrok en de voorraden laag waren. Na de Russische inval in Oekraïne in februari 2022 kwam er veel minder Russisch gas naar Europa. In augustus 2022 kostte gas op de groothandelsmarkt gemiddeld €236 per MWh. Stroom kostte op de day-aheadmarkt in Nederland gemiddeld €447,1 per MWh.WereldbankEPEX Het uitgebreide verhaal staat in de energiecrisis van 2022.

De gasprijs per maand

Stand van 16 oktober 2026. Maandgemiddelden, euro per MWh, zonder belasting en btw.

  1. januari 2021€20,4
  2. december 2021€114,8
  3. maart 2022€131,3
  4. augustus 2022€236
  5. december 2022€116,1
  6. juni 2023€32,6
  7. december 2025€27,6
  8. september 2026€75,3

Bron: Wereldbank, Natural gas Europe (dollar per mmBtu), omgerekend met de maandkoers van de ECB. Berekend door de redactie.

Wat het kabinet deed

  • Korting op de rekening. In november en december 2022 kreeg elk huishouden met een gewone aansluiting €190 per maand, samen €380.CBS
  • Energietoeslag. Huishoudens met weinig inkomen kregen via de gemeente meestal €1.300.CBS
  • Prijsplafond. In heel 2023 maximaal €1,45 per m³ gas tot 1.200 m³ en €0,40 per kWh stroom tot 2.900 kWh.Rijksoverheid

De koopkracht daalde in 2022 met 1,2 procent. Zonder de energietoeslag was dat 2,9 procent geweest.CBS De inflatie kwam in september 2022 uit op 14,5 procent. Met lopende contracten gerekend was dat 7,8 procent.CBSCBS

De nasleep

Nederland verbruikt een kwart minder gas: 30,1 miljard m³ in 2025 tegen 40,2 miljard m³ in 2021. De invoer van LNG steeg naar 26,7 miljard m³.CBS Het aandeel van Rusland in de gasinvoer van de EU zakte van 45% naar 12%.EC En sinds 2022 geldt er in Europa een vuldoel voor de gasopslag, zie gasopslag in Nederland.

2022 en 2026 naast elkaar

In 2026 kwam er een nieuwe schok, door de oorlog in het Midden-Oosten. De gasprijs steeg, maar bleef ver onder 2022: in september 2026 gemiddeld €75,3 per MWh, ongeveer een derde van augustus 2022.Wereldbank Het grote verschil: in 2022 viel een vaste leverancier weg, in 2026 vooral een vaarroute. Hoe het per oorzaak werkt, lees je in waarom energieprijzen schommelen.

Bronnen

  1. Commodity Price Data (The Pink Sheet), Monthly Prices: Natural gas, Europe (dollar per mmBtu), Wereldbank. Laatst gewijzigd of gecontroleerd: bijgewerkt 2 oktober 2026, maanden tot en met september 2026, gelezen op 16 oktober 2026.
  2. Euro foreign exchange reference rates: US dollar, maandgemiddelde (EXR.M.USD.EUR.SP00.A), ECB, Europese Centrale Bank. Laatst gewijzigd of gecontroleerd: maanden tot en met september 2026, gelezen op 16 oktober 2026.
  3. Day-ahead-prijzen elektriciteit, biedzone Nederland (EPEX SPOT), per uur en per kwartier, Energy-Charts (Fraunhofer ISE), data Bundesnetzagentur | SMARD.de. Laatst gewijzigd of gecontroleerd: januari 2019 tot en met september 2026, gelezen op 16 oktober 2026.
  4. Uitwerking prijsplafond afgerond: vanaf 1 januari 2023 van start, Rijksoverheid. Laatst gewijzigd of gecontroleerd: 9 december 2022, gelezen op 16 oktober 2026.
  5. Energietoeslag dempt koopkrachtverlies in 2022, CBS. Laatst gewijzigd of gecontroleerd: 14 september 2023, gelezen op 16 oktober 2026.
  6. Inflatie stijgt naar 14,5 procent in september, CBS. Laatst gewijzigd of gecontroleerd: oktober 2022, gelezen op 16 oktober 2026.
  7. CBS stapt over op nieuwe methode voor energieprijzen in de CPI, CBS. Laatst gewijzigd of gecontroleerd: 30 juni 2023, gelezen op 16 oktober 2026.
  8. Aardgasbalans; aanbod en verbruik (86103NED), jaarcijfers, CBS. Laatst gewijzigd of gecontroleerd: gewijzigd 18 september 2026, jaren 2015 tot en met 2025 (2025 voorlopig), gelezen op 16 oktober 2026.
  9. REPowerEU, 4 years on, Europese Commissie, DG Energie. Laatst gewijzigd of gecontroleerd: 2026 (verordening in werking 3 februari 2026), gelezen op 16 oktober 2026.
  10. GasTerra gaat niet in op betalingseisen Gazprom, GasTerra. Laatst gewijzigd of gecontroleerd: 30 mei 2022, gelezen op 16 oktober 2026.

Verder lezen